Welke methode je nodig hebt, hangt volledig af van hoe de vloer destijds is bevestigd. Zwevend, genageld of gelijmd parket vragen elk een andere aanpak en ander gereedschap. Wie dat verschil kent voor hij begint, voorkomt onnodige schade aan de ondergrond.
Bepaal eerst hoe de vloer is bevestigd
Til een plint op of kijk langs de rand van de vloer. Bij zwevend parket zie je een kleine opening tussen de planken en de muur. Gelijmd parket sluit strak aan op de ondergrond en geeft nauwelijks mee als je er met een schroevendraaier onder probeert te komen. Genageld parket voel je doordat de planken wat meeveren en je bij nauwkeurig kijken spijkertjes of pluggen ziet.
Twijfel je? Probeer met een brede beitel een hoekplank voorzichtig omhoog te wrikken. Als de plank in één stuk loskomt zonder lijmresten, is de vloer zwevend gelegd. Blijft er een laag plakkerig materiaal achter op de ondervloer, dan is het gelijmd parket en ben je meer tijd kwijt.
Gereedschap en voorbereiding
Goede voorbereiding scheelt tijd én geld. Zorg voor de volgende spullen voordat je begint:
- Breekijzer of koevoet voor het verwijderen van plinten
- Brede platte beitel en hamer voor individuele planken
- Vloerschrapmachine (te huur) bij gelijmd parket
- Werkhandschoenen en kniebeschermers
- Afvalzakken van minimaal 70 liter voor het puin
- Stofmasker, zeker bij oudere vloeren
Verwijder eerst alle plinten langs de wanden. Zet de punt van een breekijzer achter de plint, leg een stukje hout tussen ijzer en muur als bescherming, en werk rustig langs de hele lengte. Bewaar de plinten als je ze wilt hergebruiken.
Zwevend parket verwijderen
Zwevend parket is de eenvoudigste situatie: je werkt rij voor rij, te beginnen bij de rij verst van de deur. Til de eerste plank aan het uiteinde op, trek hem los uit de klikverbinding en leg hem opzij. Werk vervolgens de hele rij af voor je naar de volgende gaat.
Stapel de planken direct netjes op een pallet of in een hoek van de kamer. Dat voorkomt struikelen en beschadigt de planken minder als je ze wilt hergebruiken of inleveren bij een kringloopwinkel. Klikparket in goede staat wordt vaak gratis opgehaald.
De ondervloer of het isolatiemateriaal daaronder haal je daarna eenvoudig op door de rollen of platen op te rollen en te vouwen. Controleer de dekvloer meteen op vochtplekken of losse gedeelten. Bij Woonritme raden we aan om eventuele oneffenheden groter dan 3 millimeter per meter te nivelleren voordat er een nieuwe vloer op komt.
Genageld parket verwijderen
Bij genageld parket zitten de planken met spijkers of nagels door de tong bevestigd aan een houten ondervloer of regelwerk. Begin bij een plank aan de rand van de ruimte en drijf een brede beitel schuin onder de plank. Een paar gerichte hamerslagen zijn genoeg om de eerste plank los te breken.
Werk daarna systematisch door de ruimte, steeds met de beitel in de naden. De spijkers komen mee omhoog met de planken of blijven in de ondervloer steken. Verwijder achtergebleven spijkers met een klauwhamer of nijptang en sla uitstekende punten plat, anders beschadigt je nieuwe vloer of ondervloer later.
Genageld parket zit vaak op een houten ondervloer van multiplex of repen. Bepaal of die ondervloer ook weg moet, of dat je hem kunt hergebruiken als stabiele basis voor de nieuwe vloer. Controleer op rot, schimmel en een goede bevestiging aan de draagvloer eronder.
Gelijmd parket verwijderen
Dit is verreweg de meest arbeidsintensieve methode. De lijm zorgt ervoor dat planken breken in plaats van loskomen, en de lijmresten op de dekvloer zijn soms net zo veel werk als het parket zelf. Een vloerschrapmachine, ook wel vloersloopfrees of vloerafsteker genoemd, maakt dit werk hanteerbaar.
Zo pak je dit stap voor stap aan:
- Breek de eerste rij planken met een koevoet en hamer in stukken en verwijder ze met de hand.
- Stel de vloerschrapmachine in op de juiste hoek zodat het mes net onder de plank grijpt.
- Werk rij voor rij door de ruimte, met de machine langs de nerf van het hout.
- Verzamel de stukken parket direct in afvalzakken om obstakels te vermijden.
- Schraap de achtergebleven lijmresten na met een handschraper of slijpschijf.
- Zuig of veeg de vloer grondig af voor inspectie.
Lijmresten hoeven niet volledig weg, maar mogen geen hoogtes vormen. Een zelfsnivellerend gietdekvloer dekt kleine restanten af, maar voor een nieuwe gelijmde vloer moet de ondergrond schoon en vlak zijn.
Asbest in de lijm: wanneer je moet stoppen
Is de vloer gelegd vóór 1994, dan is de kans reëel dat de lijm asbesthoudend is. Deze lijm is donkerbruin tot zwart van kleur en heeft een teerachtige structuur. Kom je dit materiaal tegen, stop dan direct met werken en stuur een monster op naar een gecertificeerd laboratorium of laat een asbestinventarisatie uitvoeren.
Asbesthoudende lijm mag niet zomaar worden verwijderd. Een erkend saneringsbedrijf is wettelijk verplicht voor dit soort werk. De kosten variëren sterk, maar reken op minimaal € 500 tot € 1.500 voor een gemiddelde woonkamer. Bij Woonritme zien we dat veel mensen dit pas ontdekken als ze al begonnen zijn, terwijl een vooronderzoek van € 75 tot € 150 veel ellende voorkomt.
Afvoer en dekvloer controleren
Parketafval is hout en lijm gemengd, wat het scheiden van materialen bemoeilijkt. Gelijmd parket gaat als restafval naar de milieustraat. Klikparket van goede kwaliteit kun je gescheiden aanleveren als schoon houtafval, wat de stortkosten verlaagt.
Na het verwijderen is de dekvloer aan de beurt. Meet de vlakheid met een lange lat van twee meter en controleer op:
- Hoogteverschillen groter dan 3 millimeter per strekkende meter
- Losliggende of holle delen, hoorbaar door eroverheen te lopen
- Vochtplekken of witte uitslag die op optrekkend vocht wijzen
- Scheuren breder dan een halve millimeter
Repareer gebreken voor je een nieuwe ondervloer of vloer legt. Een goed voorbereide dekvloer is de grootste garantie voor een vloer die later niet gaat piepen, kraken of loslaten.
