Robbert Dijkgraaf woont in Den Haag. De theoretisch fysicus, wiskundige en voormalig minister groeide op in Ridderkerk, maar zijn woonplaats is al langere tijd de Nederlandse regeringsstad.
Van Ridderkerk naar de internationale wetenschap
Robertus Henricus Dijkgraaf werd op 24 januari 1960 geboren in Ridderkerk. Hij ontwikkelde zich tot een van de meest toonaangevende theoretisch fysici van Nederland, met een specialisatie in snaartheoretische vraagstukken en wiskundige fysica.
In 1992 werd hij benoemd tot hoogleraar wiskundige fysica aan de Universiteit van Amsterdam. Hij bekleedde die leerstoel tot 2004. Daarna bleef hij als vaste professor verbonden aan dezelfde universiteit, totdat zijn loopbaan hem naar het buitenland leidde.
Jaren in Princeton
Van juli 2012 tot zijn aanstelling als minister in 2022 werkte Dijkgraaf in de Verenigde Staten. Hij was directeur en Leon Levy professor aan het Institute for Advanced Study in Princeton, New Jersey. Dat instituut geldt als een van de meest prestigieuze onderzoeksinstellingen ter wereld.
Voor die periode, van 2008 tot 2012, was hij president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Zijn internationale staat van dienst groeide intussen gestaag: in 2012 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en in 2025 werd hij Foreign Member of the Royal Society.
Bij Woonritme vinden we het opvallend hoe sterk iemands woongeschiedenis samenhangt met de fase van een carrière. Voor Dijkgraaf gold dat letterlijk: Princeton tijdens zijn wetenschappelijke topjaren, Den Haag zodra hij de politiek in stapte.
Terugkeer naar Nederland als minister
Op 10 januari 2022 trad Dijkgraaf aan als minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap namens Democraten 66. Daarmee keerde hij definitief terug naar Nederland. Den Haag werd zijn uitvalsbasis, zoals dat gebruikelijk is voor bewindspersonen die actief zijn in het kabinet.
Zijn ministerschap duurde tot 2 juli 2024. In de periode daarna bleef hij actief in de wetenschap en de publieke sfeer. Zo heeft hij een maandelijkse column in NRC Handelsblad en is hij lid van de Raad van Toezicht van de Simons Foundation, een functie die hij sinds 2021 vervult. Vanaf januari 2025 is hij president-elect van de International Science Council.
Actief bij D66 als lijstduwer
Dijkgraaf bleef na zijn ministerschap betrokken bij de politiek, zij het op de achtergrond. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 stond hij op de kandidatenlijst van Democraten 66 en behaalde 3.247 stemmen. In 2025 trad hij opnieuw aan als lijstduwer voor D66, ditmaal goed voor 5.280 stemmen.
Die rol als lijstduwer past bij zijn profiel: een wetenschapper met maatschappelijke betrokkenheid die niet op de voorgrond opereert als politicus, maar wel zijn gezicht leent aan een partij. Den Haag is in die combinatie een logische thuisbasis.
Privéleven in vogelvlucht
Dijkgraaf is getrouwd met Pia de Jong, die als auteur haar eigen loopbaan heeft opgebouwd. Samen hebben zij drie kinderen. Over zijn precieze woonadres zijn geen publieke gegevens beschikbaar, maar zijn woonplaats Den Haag is via zijn D66-profiel bevestigd.
Wetenschappelijk gezien bleef zijn reputatie groeien. In 2003 ontving hij de Spinozapremie, een van de hoogste Nederlandse onderscheidingen voor wetenschappers. Datzelfde jaar werd hij lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, het genootschap waarvan hij later ook president zou worden.
Woonritme ziet in zijn biografie een patroon dat vaker voorkomt bij topwetenschappers: jaren in het buitenland voor de beste onderzoeksomgeving, gevolgd door een definitieve terugkeer naar Nederland zodra er een rol dichter bij huis op hen wacht.