Afvoer ontstoppen met baking soda: zo werkt het en wanneer niet

5 min leestijd
ontstoppen met baking soda

Baking soda is een van de goedkoopste en minst belastende middelen om een trage of gedeeltelijk verstopte afvoer mee aan te pakken. Het werkt, maar alleen als je het op de juiste manier inzet en begrijpt wat het wel en niet kan. Dit artikel legt uit hoe je het correct toepast, welke combinaties het meeste effect hebben en wanneer je beter iets anders kunt gebruiken.

Wat baking soda doet in een afvoer

Baking soda, ook wel natriumbicarbonaat, is een mild basisch middel. Wanneer het in contact komt met een zuur, zoals azijn of citroenzuur, ontstaat een bruisreactie. Die bruising helpt om aangekoekte vetlagen, zeeprestanten en organisch vuil los te maken van de binnenwand van de afvoer.

Alleen baking soda strooien en water erbij gooien heeft weinig effect. De reactie die het echte werk doet, ontstaat pas door de combinatie met een zuur. Baking soda op zichzelf is licht schurend en kan kleine oppervlakteaanhechtingen losmaken, maar voor een merkbaar resultaat heb je de combinatie nodig.

Wat baking soda niet kan: haarproppen oplossen, zand of kalkaanslag verwijderen, of een volledig geblokkeerde afvoer vrijmaken. Voor die situaties is een andere aanpak nodig.

Afvoer ontstoppen met baking soda en azijn

Dit is de meest gebruikte methode en levert het meeste resultaat op bij een trage, gedeeltelijk verstopte afvoer. Gebruik gewone witte azijn of schoonmaakwijn, niet balsamico of appelazijn.

  1. Giet een pan heet water in de afvoer, maximaal 60°C bij pvc-leidingen. Dit maakt vetlagen zacht.
  2. Strooi drie tot vier eetlepels baking soda direct in het afvoerputje. Probeer het zo diep mogelijk te laten vallen.
  3. Giet direct daarna 150 tot 200 milliliter witte azijn over de baking soda. De bruisreactie begint onmiddellijk.
  4. Leg een natte doek of de stop op het putje om de druk omlaag te houden. Zo werkt de reactie in de afvoer in plaats van omhoog.
  5. Wacht tien tot vijftien minuten. Spoel daarna af met opnieuw een pan heet water.

Bij een matig verstopte afvoer is één behandeling vaak voldoende. Lukt het niet, wacht dan een uur en herhaal de stappen. Twee behandelingen achter elkaar geven betere resultaten dan één grote dosis in één keer.

Baking soda met zout als alternatief

Heb je geen azijn in huis, dan werkt de combinatie met grof keukenzout ook. Zout heeft een schurende werking en helpt bij het losmaken van aangekoekte resten. De bruisreactie blijft hier achterwege, maar het resultaat bij lichte verstopping is vergelijkbaar.

Meng vier eetlepels baking soda met vier eetlepels grof zout. Strooi dit mengsel in de droge afvoer, bij voorkeur ’s avonds zodat het mengsel de nacht kan inwerken zonder dat je de kraan gebruikt. Spoel de volgende ochtend af met warm water. Deze methode werkt goed als wekelijkse preventieve maatregel in de keukenafvoer.

Wanneer baking soda niet de oplossing is

Een afvoer waarbij water volledig stilstaat en niet meer wegloopt, vraagt om een andere aanpak. In die situatie zit er een prop die baking soda niet kan oplossen, en het toevoegen van meer vloeistof maakt de situatie alleen maar lastiger.

Ook bij een afvoer verstopt door haar werkt deze methode niet. Haar lost niet op door de bruisreactie en zit vaak als een verstrengelde prop rond de stop of sifon. De beste aanpak daarvoor is de sifon demonteren en de prop handmatig verwijderen. Dat klinkt onprettig, maar duurt zelden langer dan vijf minuten.

Kalkaanslag in de afvoer reageert wel op zuur, maar baking soda werkt dan juist averechts: als base neutraliseert het de azijn gedeeltelijk voordat die de kalk bereikt. Gebruik bij kalk liever puur citroenzuur opgelost in warm water.

Veilig gebruik in verschillende materialen

Bij Woonritme zien we geregeld vragen over of baking soda veilig is voor alle afvoermaterialen. Het antwoord is ja, mits je de watertemperatuur in de gaten houdt. Baking soda en azijn zijn niet agressief voor pvc, koper of gietijzer.

Kokend water van 100°C kan pvc-leidingen vervormen, vooral op de verbindingspunten. Gebruik bij pvc-leidingen altijd water tussen 50 en 60°C, wat overeenkomt met water dat heet aanvoelt maar waar je nog net een vinger in kunt houden. Gietijzeren en koperen leidingen verdragen hogere temperaturen zonder schade.

  • Pvc-afvoer: maximaal 60°C, geen kokend water
  • Koperen leiding: tot 80°C toelaatbaar
  • Gietijzer: kokend water is geen probleem
  • Roestvrijstalen sifon: geen beperkingen bij normaal gebruik

Preventief gebruik tegen trage afvoeren

Een afvoer die niet volledig verstopt raakt maar steeds trager wordt, geeft aan dat er vetopbouw of zeeprestanten in de leiding zitten. Dat is precies de situatie waarin baking soda op zijn best werkt.

Twee keer per maand een preventieve behandeling voorkomt dat de opbouw zo groot wordt dat er een echte verstopping ontstaat. Strooi daarvoor twee eetlepels baking soda in de afvoer, gevolgd door een scheutje azijn en een pan warm water. Dit hoeft niet de volledige procedure te zijn zoals bij een verstopping, een snelle behandeling van drie minuten is al voldoende als onderhoud.

Vooral de keukenafvoer profiteert hiervan. Vet en etensresten hechten zich aan de binnenwand en bouwen laag voor laag op. Een maandelijkse behandeling houdt de doorstroming op peil zonder dat je naar chemische afvoerreinigers hoeft te grijpen.

Combinatie met een entstopper

Woonritme adviseert bij een hardnekkige verstopping eerst de entstopper te gebruiken voordat je baking soda toepast. De entstopper verplaatst de prop mechanisch, baking soda lost daarna de resten op die aan de wand kleven. Die combinatie werkt beter dan alleen het een of alleen het ander.

Gebruik de entstopper voordat je vloeistoffen toevoegt. Als er al water in het aanrecht of de wasbak staat, verwijder dat dan eerst met een emmer of spons. Een entstopper werkt op luchtdruk en die is het effectiefst in een droge of bijna droge afvoer. Na het entstoppen volg je de normale procedure met baking soda en azijn om de resterende aanslag te verwijderen.

Inhoudsopgave

Over de auteur

Melle Verhoeven is gefascineerd door de invloed van een interieur op hoe een ruimte aanvoelt. Hij schrijft graag over kleurgebruik, meubels, verlichting en de balans tussen uitstraling en dagelijks comfort. Voor Woonritme.nl verzamelt hij ideeën die laten zien dat een prettig interieur niet ingewikkeld of duur hoeft te zijn.